Ga direct naar inhoud

Technieken werken uit collectie kunstuitleen

Acrylverf

Acrylverf is een sneldrogende verf die bestaat uit een kleurend pigment met een bindmiddel van kunststof polymeerhars uit de acrylgroep. Voor de uitvinding van de kunststof moest de kunstenaar het doen met olieverf en eitempera.

Alkydverf

Alkydverf is een verf bestaande uit een pigment en het bindmiddel alkydhars, een kunsthars.

Aquarel

Het woord aquarel verwijst naar zowel de verf op waterbasis, als het eindproduct. Er wordt meestal geschilderd op papier dat veel water opneemt. De kleuren vloeien door het water in elkaar over. Hierdoor ontstaat het karakteristieke transparante beeld.

Blinddruk / droogstempelen

Blinddruk of droogstempelen is een druktechniek waarbij geen inkt wordt gebruikt. Door op (of in) de drukplaat een reliëf aan te brengen en deze daarna te drukken, ontstaat in het papier eveneens een reliëf. Door de schaduwwerking is de afbeelding te zien.

Brons

Brons wordt veel gebruikt door kunstenaars als variatie op beelden van steen en hout. Veelal wordt eerst een model gemaakt van was of klei, wat vervolgens wordt gegoten in brons. Het is een legering van koper en tin (ca. 10 tot 30%), met een groen-gele kleur. Door corrosie ontstaat een groene oxide-laag. Brons heeft door de toevoeging van tin een grote dichtheid waardoor het gemakkelijk kan worden gegoten.

Collage

Een collage is een kunstvorm die gebruik maakt van uitgeknipte stukken papier, die op een ander papier of op schildersdoek geplakt zijn. De gebruikte materialen kunnen knipsels uit kranten (tekst, foto's, advertenties), of foto's, tekeningen, gescheurde stukjes van een mislukte aquarel, etc. zijn. Het woord collage komt uit het Frans, van het werkwoord coller, waar het plakken of kleven betekent.

Computerprint

Een computerprint is een afdruk van een in de computer gemaakt of bewerkt beeld.

Computergraphics

Computergraphics komt uit de informatica en houdt zich bezig met weergeven van beelden met behulp van computers. De kunstenaar gebruikt de computer als gereedschap om in zijn of haar opdracht bepaalde beelden te selecteren en/of te bewerken.

Conté

Conté is krijt dat een hogere hardheid heeft dan andere bekende krijtsoorten. Conté is doorgaans een hoekig staafje dat in de kleuren zwart, wit, rood en sepia verkrijgbaar is. Conté-potloden hebben een hardheid tussen krijt en kleurpotlood.

C-print (of computerprint)

Een c-print (of computerprint) is een afdruk van een digitaal bestand. Dit kan zowel voor fotografie, als voor tekeningen en computergraphics gelden.

Giclée (of een piëzografie)

Een giclée (of een piëzografie) is een geavanceerde druktechniek (via inkjetprinter) waarbij gebruik wordt gemaakt van kleurpigmenten van een zeer hoge kwaliteit. De kleurechtheid wordt voor meer dan honderd jaar gegarandeerd. Het wordt vooral gebruikt om reproducties van kunstwerken te maken. De term giclée is afgeleid van het Franse werkwoord "gicler", dat stralen of vernevelen betekent. In deze druktechniek wordt gebruikgemaakt van ononderbroken inktstralen die verschillende kleurlagen op het papier aanbrengen. De piëzografie is een Italiaanse term voor deze techniek.

Inkjetprint

Een inkjetprint is print gemaakt door een printer die vloeibare inkt gebruikt, die op papier 'gesproeid' wordt. In feite wordt er met wat kracht een druppeltje op het papier gespoten. De laatste ontwikkeling op het gebied van drukken en printen wordt met verschillende benamingen aangeduid, zoals inkjet, irisprint of giclee-print.

Eitempera

Eitempera is een klassieke verfsoort die van oudsher werd gebruikt voor ikonen of op muren. De verf heeft een ei-emulsie als bindmiddel, is waterverdunbaar, droogt snel en geeft een zijdematte egale verflaag. Zeer geschikt voor gebruik op papier, voor onderschilderingen en restauratie doeleinden.

Ets

Een ets is een diepdruktechniek waarbij getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten in zuur en op vochtig papier afgedrukt.

Aquatint

Aquatint is een variant op traditioneel etsen, waarbij geen lijnen maar egale vlakken ontstaan. Zodoende kan men een egale toon verkrijgen. Aquatint maakt gebruik van harskorrels of -poeder welke op de plaat worden aangebracht en vervolgens verwarmd, waardoor ze aan het metaal vastsmelten. Zodoende ontstaat de gewenste afdeklaag met gaatjes waar de inkt in kan blijven zitten. De hars is bestand tegen het zuur dat gebruikt wordt om de tekening in te bijten. De rest van de techniek is niet veel anders dan normaal etsen; de plaat wordt door een pers gehaald samen met een vel papier. Daarbij wordt de inkt in het papier gedrukt. Hoe langer het etsen, hoe donkerder de kleur.

Droge naald

Droge naald is een variant op traditioneel etsen waarbij men een tekening krast in een metalen plaat (meestal koper). Hierbij ontstaat er een 'braam'. Dit is een opstaand randje naast de getekende lijn, waaronder zich ook inkt hecht. Hierdoor ontstaat bij het afdrukken een wazige lijn, die typerend is voor de droge naaldtechniek.

Cibachrome

Cibachrome is de ongeëvenaarde, absolute top in fotografisch afdrukken. Het is uitermate populair door de buitengewone kleurenkracht, helderheid en duurzaamheid.

Hologram

Een hologram is een driedimensionale foto. Door de afbeelding uit verschillende hoeken te bekijken lijkt het platte beeld te veranderen zodat de indruk van een ruimtelijk, driedimensionaal beeld bestaat.

Lambda-print

De lambda-print is een zeer hoogwaardige digitale print gemaakt met een technische camera (met een kwaliteit van ruim 1,11 miljard pixels). De foto is zo scherp dat details, zoals de ondergrond van een schilderij, zeer goed zichtbaar zijn. Het afdrukken gebeurt met een digitale Lambda-printer met een kleurenlaser die pixel voor pixel op het fotopapier zet, zonder kwaliteitsverlies. Men garandeert minimaal tweehonderd jaar kleurvastheid.

Materiaalschilderij

Materiaalschilderij is een schilderij waarbij de kunstenaar naast verf ook allerhande andere materialen heeft gebruikt, zoals hout, zand, touw en textiel. Hierdoor onstaat er een soort reliëf.

Gouache

Een gouache is een met dekkende waterverf gemaakt schilderij waarbij de ondergrond niet meer zichtbaar is, dit in tegenstelling tot een aquarel. Ook de gebruikte verfsoort wordt met "gouache" aangeduid. Deze verfsoort wordt ook wel plakkaatverf genoemd. Oorspronkelijk waren gouache en plakkaatverf twee van elkaar verschillende technieken, maar tegenwoordig zijn ze in betekenis samengevallen. Plakkaatverf of gouache wordt meestal alleen op papier gebruikt, omdat het niet goed hecht op andere ondergronden.

Gravure

Een gravure is een afdruk van een afbeelding die op een metalen plaat wordt gemaakt. Een graveur tekent rechtstreeks op de metalen ondergrond. Hiervoor gebruikt hij een burijn. De burijn is een instrument dat aan het einde is afgeschuind en heeft 3 zijden. Vanwege de hardheid van het materiaal (koper of staal) wordt de gravure gekenmerkt door haar enigszins hoekige karakter.

Hoogdruk

Hoogdruk is de overkoepelende naam van een aantal grafische technieken. Hoogdruk kenmerkt zich doordat de drukinkt zich voor het afdrukken op de verhoogde gedeelten van de drukvorm bevindt. Voorbeelden zijn de stempel, houtgravure, houtsnede, linosnede en de kartondruk.

Houtdruk

Een houtdruk is een afdruk van een met gutsen en messen bewerkte plank. De nerven en de weerbarstigheid geven het resultaat een heel eigen karakter.

De houtsnijkunst of xylografie is een hoogdruk, waarbij een houtsnede ontstaat. Hiertoe wordt met speciale gutsen in een zachte houtsoort een tekening uitgegutst. Hierna wordt met een inktroller de drukplaat van zwarte of gekleurde drukinkt voorzien en vervolgens wordt hierover een vel papier krachtig aangedrukt. De afbeelding ontstaat in spiegelbeeld door het hout dat is blijven staan. Dit is een hoogdruktechniek; de uitgekerfde delen worden als uitsparingen zichtbaar in de afdruk.

Linoleumsnede

Linoleumsnede is een hoogdruktechniek, waarbij de plaat bestaat uit een stuk linoleum.De techniek is te vergelijken met de houtsnede. Omdat het snijden in de plaat linoleum makkelijker is - het materiaal is zachter, - kunnen vloeiender lijnen ontstaan. De drukvlakken zijn qua textuur vlakker en missen de nerftekening van het hout.

Lithografie

Bij lithografie wordt de tekening rechtstreeks op de bewerkte steen aangebracht. Het is een druktechniek die gebruik maakt van het vet in het tekenmateriaal en het vet in de drukinkt. Als drager van de tekening dient kalksteen. Wanneer de tekening op de steen af is wordt de steen vochtig gehouden en het tekenmateriaal vervangen door drukinkt. Met een pers wordt de geïnkte tekening overgebracht op papier.

Materiaaldruk

Bij een materiaaldruk worden voorwerpen met reliëf ingeïnkt en in spiegelbeeld afgedrukt.

Monotype

Een monotype is een eenmalige, unieke druk, waarbij naast reguliere druktechnieken gebruik kan worden gemaakt van allerlei materialen, zoals hout en karton.

Offsetdruk

Offsetdruk is één van de meest gebruikte druktechnieken. De techniek is familie van de vlakdruk. Veel handelsdrukwerk, kranten en tijdschriften worden met offset gedrukt. De drukvorm bestaat over het algemeen uit een dunne aluminium plaat waar via fotografische weg een beeld is aangebracht. Om een afdruk te krijgen van deze offsetplaat moet deze eerst vochtig worden gemaakt. Alle niet-beeld-delen nemen dit vocht aan. Daarna wordt de vettige inkt aangebracht. Aangezien de natte niet-beeld-delen de inkt afstoten, wordt deze alleen op de beelddelen aangenomen. De inkt wordt nu door een rubberdoek van de plaat genomen, en overgezet op het papier.

Olieverf

Olieverf is een verfsoort, een mengsel van pigment in de vorm van een zeer fijn gekleurd poeder met, als bindmiddel, een plantaardige drogende olie, meestal lijnolie. Olieverf is vanaf de 15e eeuw een belangrijk medium in de schilderkunst. Het voordeel van schilderen met olieverf is het zogenaamde nat in nat werken. Het nadeel is het langzame drogen van de verf, vandaar dat bij veel kunstenaars de voorkeur naar acrylverf uit gaat.

Oost-Indische inkt

Oost-Indische inkt is een lichtechte diepzwarte inkt die veel door kunstenaars wordt gebruikt. Het is een van de oudst bekende soorten inkt.

Pastelkrijt / pastel

Pastelkrijt of pastel is een zacht soort krijtstift waarmee op een zeer schilderachtige wijze getekend kan worden. Kunstenaars die met pastelkrijt werken zien hun werk dan ook vaak eerder als een schilderij dan als een tekening. In tegenstelling tot wat de naam zou doen vermoeden, kunnen met pastel ook zeer felle kleuren gemaakt worden.

Siberisch krijt

Siberisch krijt is een tekenmateriaal dat in verschillende hardheden wordt gemaakt, door vermalen houtskoolpoeder te vermengen met klei en water. Hierdoor ontstaat een pasta., waarvan staafjes worden geperst.

Stofassemblage

Bij een stofassemblage worden verschillende stukjes stof bij elkaar gebracht, tot één geheel gevoegd, vergelijkbaar met een collage.

Tempera

Tempera is een schildertechniek waarbij met ei of colloïde (op lijm gelijkende stof) gebonden kleuren op een gips- of krijtondergrond worden geschilderd. Tempera werd vooral voor de opkomst van de olieschilderkunst in de 15e eeuw gebruikt (bijv. bij de paneelschilderkunst in de Middeleeuwen). Schilderen met tempera leent zich niet voor spontaan werken: je moet vooraf goed plannen wat je gaat doen. Want eenmaal gemaakte 'fouten' kun je niet of nauwelijks herstellen. De verf droogt onder invloed van licht heel snel waardoor er precieze, heldere vormen ontstaan. Het is moeilijk er een vloeiende modellering mee aan te brengen.

Vetkrijt

Vetkrijt is een tekenmateriaal dat onderscheiden moet worden van waskrijt en oliepastel. De stiften werden vervaardigd door een gesmolten mengsel van talg en roet in een mal te gieten en te laten stollen. Industrieel vetkrijt, dat nog steeds gemaakt wordt in een beperkt kleurgamma, is veel harder dan het latere oliepastel dat speciaal voor de tekenles in scholen ontwikkeld zou worden, omdat olie als component ontbreekt. Toch is het wel eens door kunstenaars gebruikt. In de volksmond heten oliepastels ook wel "vetkrijtjes".

Video still

Een video still is een foto van een stilstaand beeld uit een video.

Vlakdruk

Vlakdruk is een grafische techniek. Deze techniek kenmerkt zich door een beeldoverbrenger (steen of drukplaat en rubber) waarvan het geïnkte deel niet in hoogte verschilt van het niet-geïnkte deel. Vlakdruk werkt op het principe dat water (onbedrukt deel) en vet (inkt; bedrukt deel) elkaar afstoten. Tot de vlakdruk wordt de lithografie (steendruk) en de offsetdruk gerekend.

Waskrijt

Waskrijt (wasco) is een tekenmateriaal bestaande uit een kleurstift met was als bindmiddel. Het is verwant met, maar niet hetzelfde als, vetkrijt en oliepastel.

Zeefdruk

Zeefdruk is een druktechniek die gebruikt wordt voor meerdere grafische doeleinden, zoals textieldecoratie, affiches, kunstdrukken. Het principe van de zeefdruktechniek is vrij eenvoudig. Een stuk fijn gaas van zijde, polyester of staal wordt over een raamwerk gespannen. Het zeefdrukraam wordt vervolgens (meestal) voorzien van een lichtgevoelige laag die door middel van een positief film belicht wordt. De op het positief aanwezige donkere vlakken worden bij het ontwikkelen weggewassen zodat doorlatende plekken op het zeefdrukraam ontstaan, waar de inkt doorheen gedrukt wordt. Men brengt de inkt op het raam aan en smeert deze met behulp van een rakel uit, waardoor de vorm van de sjabloon op het te bedrukken voorwerp (de beelddrager) wordt afgedrukt. Deze techniek kan herhaald worden met verschillende kleuren en vormen die naast elkaar of over elkaar worden gedrukt.

zinkdruk

Een zinkdruk is een afdruk van een voorstelling die in een zinken plaat is gestanst, getekend of gekrast.
meer